İmplant yaptıracaklar için çene kemiği yoğunluğu ve hacim rehberi

Çene kemiğinde erime ya da zayıflık bulunan bireyler için implant operasyonu, sorunun kemiğin yetersiz hacminden mi yoksa dokusal yoğunluk azlığından mı kaynaklandığının belirlenmesiyle şekilleniyor.

Kişinin çene kemiği uzunluk olarak yeterli gelse bile iç mimarisi gevşek kalabiliyor veya tam tersine oldukça sert bir doku bulunmasına rağmen kemiğin eni ve boyu implantı sarmaya yetmeyebiliyor. İki anatomik problemin aynı anda görülmesi de sıklıkla karşılaşılan bir tablo. Dolayısıyla halk arasında kemik azlığı olarak adlandırılan genel kavram klinik bir tedavi protokolü oluşturmakta yetersiz kalıyor. Ekiz Clinic tarafından sağlanan implant tedavisi detayları cerrahiye dair genel ilkeleri gösterirken, klinik randevusuna gidecek hastaların süreci kavraması için bazı temel unsurlar bulunuyor.

Kemik kalitesi sınıfları ve anatomik farklar

Ağız cerrahisinde kemiğin kalitesi, dış katmandaki sert kortikal doku ile içteki gözenekli süngerimsi dokunun dengesine bakılarak D1’den D4’e kadar sınıflandırılıyor. Sınıf numarası büyüdükçe kemik yumuşuyor ve vidanın çeneye sıkıca oturması güçleşiyor:

• D1: Büyük kısmı sert kortikal kemiktir, en sık alt çene ön bölgede yer alır.
• D2: Kalın kortikal yapı ile sıkı süngerimsi doku barındırır, alt çenede ve üst çene ön alanda izlenir.
• D3: İnce bir kortikal dış tabaka ve gevşek süngerimsi iç yapıya sahiptir, çoğunlukla üst çenede görülür.
• D4: Aşırı ince kortikal sınır ve oldukça seyrek süngerimsi mimariye sahiptir, üst çene arka bölgede yaygındır.

Bu anatomik sınıflandırma genel bir harita sunsa da aynı ağız içinde iki farklı diş bölgesinde bambaşka yoğunluklar bulunabiliyor. Zayıf kemik terimi genel olarak D3 ve D4 kemik tiplerini tanımlıyor. Üst çene arka alanları hem D4 gibi seyrek yapısı hem de sinüs boşluklarının sarkarak kemik yüksekliğini eritmesi nedeniyle en hassas planlama gerektiren bölgeler olarak ayrışıyor.

Muayene süreci ve kemik hacminin tespiti

Tedavi öncesinde çekilen üç boyutlu tomografiler kemik genişliğini, yüksekliğini ve anatomik boşluklara yakınlığını netleştiriyor. Üst çenede sinüs tabanı, alt çenede ise sinir kanalının geçtiği hat hekimin kullanabileceği implant boyunu sınırlıyor. Yoğunluk hakkında ön fikir veren bu taramalar, hekimin yuvayı hazırlarken kemikten aldığı kesme direnci hissiyle tamamlanıyor.

Çekim sonrası uzun süre boş kalan diş bölgelerinde kemik zamanla eriyerek hacmini kaybediyor. Hastanın sigara kullanımı, diyabet seviyesi, kemik erimesi tedavileri ve geçmiş dişeti hastalıkları ameliyat başarısını doğrudan etkiliyor. Bu yüzden hastaların geçmiş tıbbi kayıtlarını ve kullandıkları ilaçları hekime bildirmesi doğru risk analizi açısından kritik görülüyor.

Yumuşak kemikte tutunmayı artıran cerrahi yöntemler

İmplant cerrahisinde en önemli hedeflerden biri primer stabilite, yani implantın kemiğe yerleştiği saniyede kıpırdamadan durabilmesi. Kemik yoğunluğunun düşük olduğu bölgelerde standart yuva açmak yetersiz kaldığında hekimler farklı tekniklere başvuruyor:

• İmplant çapından daha dar frez kullanarak yapay kökün kemik dokusunu yanlara doğru sıkıştırmasını sağlamak
• Kemik dokusunu delerek dışarı atmak yerine kenarlara doğru ezip yoğunlaştıran osseodensifikasyon frezlerinden yararlanmak
• Gevşek kemiğe uygun geniş yivli ve özel gövdeli implant modellerine yönelmek
• İmplantın üzerine protez dişin takılacağı zamanlamayı kemiğin olgunlaşma hızına göre esnetmek

Tüm bu cerrahi seçeneklerin kanıt düzeyleri farklılık gösteriyor. Dar yuva açmanın torku artırdığı bilinse de uzun vadeli klinik kayıtlar sınırlı kabul ediliyor. Osseodensifikasyon çalışmaları da ilk tutunmayı yükselttiğini gösteriyor ancak araştırma şartları değişkenlik arz ediyor. Aşırı kuvvet kemikte nekroz ve hasar yaratabileceğinden hekim kontrollü bir baskı uyguluyor. Yeterli direnç sağlanamazsa implant dişetinin altına kapatılarak kemikle kaynaması bekleniyor.

Kemik kazanımı ve tedavi aşamaları

Eğer eksiklik yoğunluktan değil de hacimden kaynaklanıyorsa kemik artırma ameliyatları gündeme geliyor. Üst çenede sinüs boşluğu sarkmışsa sinüs lifting ile zar kaldırılarak oluşan cebe kemik tozu konuyor ve dikey mesafe artırılıyor. Genişliğin az olduğu durumlarda kemik greftleri uygulanıyor, tam dişsizlikte ise eğimli implantlar planlanabiliyor.

Kemiğin implantla biyolojik olarak kaynaşması kişiye göre değişen bir süreç gerektiriyor. Muayenede hekimle birlikte tomografi üzerinden alternatifleri konuşmak, tedavinin gidişatını anlamayı kolaylaştırıyor. Kesin tedavi planı ancak hekimin fiziksel muayenesi ve radyolojik değerlendirmesiyle netleşiyor.