Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencileri, denizlerdeki hayalet ağ sorununa biyopolimer tabanlı eriyebilen ağlarla çözüm geliştirdi. Proje TEKNOFEST’te birinci oldu.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencileri, denizlerde büyük bir çevre sorunu oluşturan ‘hayalet ağlara’ karşı önemli bir adım attı. ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, suda çözünebilen biyopolimer tabanlı balıkçı ağları geliştirerek TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda birincilik elde etti. Bu yenilikçi proje, terk edilmiş balıkçı ağlarının deniz ekosistemine verdiği zararı ortadan kaldırmayı hedefliyor ve birkaç yıl içinde kullanıma sunulması planlanıyor.
Plastikten üretilen balıkçı ağları, kullanım ömrü dolduğunda veya kaybedildiğinde denizlerde kalıyor. Bu ‘hayalet ağlar’, denizin altında avcılığı sürdürerek balık, yunus, kaplumbağa ve deniz kuşları gibi birçok canlının acı çekerek ölmesine neden oluyor. Hayalet ağlar, mercan resiflerine zarar veriyor ve yüzlerce yıl boyunca suyu kirletiyor. Suda çözünen ağlardan yayılan mikroplastikler, balıklar aracılığıyla insan vücuduna geri dönerek kanser gibi hastalık risklerini artırıyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağı denizlerden temizledi. Bu temizlik çalışmaları, önemli kaynak ve zaman kaybına yol açıyor.
Dünya genelinde hayalet ağ sorununa çözüm arayışları sürerken, Türkiye’den genç üniversite öğrencileri bu alanda çığır açtı. Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle TEKNOFEST KKTC 2025 ‘Çevre ve Enerji’ kategorisinde birincilik kazandı. Ekip, Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencileri Hakan Çevik, Umut Günay, Barış Can Gökçe, Biyomühendislik öğrencileri Beril İralgil, İrem Akalan ve Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi Özge Göksu’dan oluşuyor. Projenin akademik danışmanlığını Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt yürütüyor ve TÜBİTAK çalışmayı destekliyor.
Ekip, ödülün ardından çalışmalarını Manisa Celal Bayar Üniversitesi bünyesinde sürdürüyor. Şu anda ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları gerçekleştiriliyor. Laboratuvar verilerini deniz koşullarında doğrulamak amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor. Bu adımlar, ürünün çevresel etkilerini ve kullanım performansını kapsamlı bir şekilde analiz etmeyi amaçlıyor.
Projenin temelini, petrol bazlı olmayan ve suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar oluşturuyor. Bu malzemeler, deniz canlılarına zarar vermeden doğada çözünürken, balıkçılık için yeterli sağlamlığı da sunuyor. Patent çalışmaları devam eden projenin, bu sürecin tamamlanmasının ardından birkaç yıl içerisinde son kullanıcıyla buluşması hedefleniyor. ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, 2030’lardan sonra ‘hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan’ hayal ediyor. Ekip, ağı kendisi üretmeyecek; patent haklarını alan firmalar seri üretime geçebilecek. Bu durum, balıkçılık sektöründe hızlı bir dönüşümün önünü açacak ve dünya suları için önemli faydalar sağlayacak.
Yorum Yap