Maliye Eksik Gelir Beyanlarını Yapay Zeka ile Takip Ediyor

Maliye Bakanlığı, 2025 yılı gelirlerine ilişkin beyanname verme süresinin 31 Mart’ta sona ermesiyle birlikte, eksik veya yanlış beyanları yapay zeka destekli sistemlerle mercek altına aldı. Kurum, bankacılık, finans ve kamu verilerini entegre ederek mükelleflerin beyanları ile fiili ekonomik durumlarını karşılaştırıyor.

Özellikle gayrimenkul sermaye iradı, beyana tabi ücret gelirleri, menkul sermaye iratları ve değer artış kazançları elde eden mükelleflerin yasal sürede doğru beyanda bulunması büyük önem taşıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), gelişmiş analiz sistemleri sayesinde beyan dışı kazançları ortaya çıkararak vergi uyumunu artırmayı hedefliyor.

Riskli Mükellefler ve Sektörler Yakın Takipte

Yapay zeka sistemleri, gelir ile beyan edilen kazanç arasındaki uyumsuzlukları, olağan dışı ciro dalgalanmalarını ve sektörel gerçekliklerden sapan finansal davranışları tespit ediyor. Bu kapsamda, sürekli zarar beyan edenler, düşük matrahlı beyanname verenler ve banka/POS verileriyle beyanları arasında tutarsızlık bulunanlar öncelikli olarak inceleniyor.

Mekansal Veri Analizi (MEVA) Projesi ile gayrimenkul piyasasındaki alım-satım işlemleri de detaylı olarak analiz ediliyor. Taşınmazların konumu, imar durumu, metrekare birim değerleri ve bölgesel arz-talep dengesi gibi faktörler değerlendirilerek piyasa değeriyle sapmalar belirleniyor. Kira gelirleri de saha çalışmaları ve abonelik verileriyle çapraz kontrol edilerek, beyan edilen tutarlarla fiili durum karşılaştırılıyor.

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verileri kullanılarak temettü ve kar payı gelirlerine yönelik denetimler de genişletildi. Hisse senedi işlemleri, portföy büyüklükleri ve işlem hacimleri üzerinden yapılan analizlerle mükellef bazında gelir akışları izleniyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergiye gönüllü uyumun artırılmasının kamu maliyesi ve vergi adaleti açısından kritik olduğunu vurguladı. Şimşek, gelişmiş dijitalleşme ve yapay zeka destekli denetim altyapısıyla daha şeffaf ve etkin bir vergi sistemi hedeflendiğini belirtti.